Renaat Braem 1910-2010: Ideeënwedstrijd.

De Stad Antwerpen organiseert samen met het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) en het Centrum voor Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa) een openbare ideeënwedstrijd rond ‘de directeurswoning met stookplaats’ van Renaat Braem. Deze gebouwen maken deel uit van de uitzonderlijke sociale woningbouw op het Antwerpse Kiel die dateert van 1951-1954 en 1956-1958. Het is een van de meest vooruitstrevende ontwerpen van Renaat Braem. De ideeënwedstrijd omvat het formuleren van een visie omtrent de toekomst van de voormalige directeurswoning. In een tweede fase kunnen de laureaten deze visie uitwerken naar een concreet ontwerpvoorstel. De visie en het ontwerpvoorstel kaderen binnen een overkoepelend vraagstuk over de toekomst van het patrimonium uit de jaren 50 en 60, de actuele betekenis van het Kiel en van de figuur Renaat Braem. De wedstrijd wil het vizier zo breed mogelijk openzetten en richt zich naar architecten, stedenbouwkundigen, sociologen, cultuurhistorici, designers, kunstenaars… Kandidaturen moeten ten laatste op 30 november binnen zijn. De jury bestaat uit Kristiaan Borret (stadsbouwmeester Antwerpen), Katrien Vandermarliere (directeur Vlaams Architectuurinstituut), Rudy Cle (directeur projecten Woonhaven Antwerpen), Jo Braeken (erfgoedonderzoeker bij het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed), Wessel De Jonge (architect DOCOMOMO Nederland), Aglaia Konrad (kunstenaar) en Luc Deleu (architect, urbanist, kunstenaar). Het initiatief kadert in een hele reeks activiteiten rond Renaat Braem in het jaar 2010. Dit is het honderdste geboortejaar van de architect uit Antwerpen. Braem is een van de belangrijkste figuren uit de naoorlogse Belgische architectuur. Zijn oeuvre heeft grote invloed gehad op het architecturaal en stedenbouwkundig debat, nationaal en internationaal. In het najaar van 2010 staat een breed publieksproject met een tentoonstelling op het programma. Meer info over de wedstrijd en het project ‘Renaat Braem 1910-2010’ op www.vai.be of www.cvaa.be.

Onderzoeksinstituut The Why Factory geopend door Minister Plasterk.

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Ronald Plasterk opende op 15 oktober The Why Factory. The Why Factory – geleid door Winy Maas – is een internationale denktank en onderzoeksinstelling opgezet door de Faculteit Bouwkunde aan de TU Delft en MVRDV. The Why Factory werd in 2008 opgericht met de ambitie om de argumentatieve kracht van het vak architectuur en stedenbouw te vergroten en de stedelijke toekomst als het eigenlijke territorium van de architectuur te onderzoeken, te theoretiseren en te politiseren. Nadat een brand de faculteit Bouwkunde verwoestte, verhuisden The Why Factory en de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft naar het voormalige hoofdgebouw van de TU. Door het overkappen van een interne binnenplaats werd een ruimte gecreëerd die The Why Factory zal huisvesten. MVRDV ontwierp een drie verdiepingen tellende houten structuur, die onderdak biedt aan collegezalen, vergaderkamers en het onderzoeksinstituut zelf. Reeds uitgevoerde projecten door The Why Factory richtten zich op de uitdagingen van groene architectuur (The Green Dream), voedselconsumptie en de mogelijkheden van stedelijke landbouw in Manhattan en Den Haag (Food Print en PigCity), de gevolgen van de huidige economische terugval voor Berlijn (After the crisis), de toekomstige ontwikkeling van Hong Kong (Hong Kong Fantasies) en de collectieve verantwoordelijkheid versus de individuele behoefte (The Parametric User). Het instituut werkt samen met nationale en internationale instituten en heeft onder meer studio’s en workshops georganiseerd aan de Chinese University of Hong Kong, de Aedes Network Campus Berlin, de Tamkung University Taipei en het Berlage Institute in Rotterdam. Er werd samengewerkt met bedrijven en organisaties als Arup, ABT en DGMR, het Rotterdam Climate Initiative, Dutch Green Building Council, CUHK, het Nederlands Architectuur Instituut, het Berlage Instituut, Aedes Forum Berlin, de VPRO, Thonik Studio, Stroom Den Haag, Droog Design, de TU Delft en MVRDV. Meer info op www.thewhyfactory.com.

Festival Verbindingen/Jonctions (V/J12).

Van za 21 tot zo 29 november vindt de twaalfde editie van het festival Verbindingen/Jonctions plaats. Dit multidisciplinaire festival wordt georganiseerd door Constant, Vereniging voor Kunst en Media. Het festival combineert high-, low- en no-techstrategieën uit utopische, hedendaagse, traditionele en tribale culturen met open standaarden, vrije licenties, feminisme en queertheorieën. Het biedt radiomakers, kunstenaars, programmeurs, academici, linuxgebruikers, interfaceontwerpers, urban explorers, performancekunstenaars, techneuten, advocaten en vele anderen de kans om elkaars praktijken te ervaren en interesses met elkaar en met een breed publiek te delen. Door de twaalfde editie van het festival lopen drie rode draden. De eerste, In de schaduw van Grijze literatuur, gaat over de veelheid van documenten, commentaren en sporen die, vaak onzichtbaar, vanuit de marge en op de achtergrond, ons elektronisch communicatieverkeer organiseren. De tweede, Wat is data?, heeft betrekking op alle elektronische informatie die kan worden gebruikt om gebruikersprofielen op te stellen in het belang van marketeers en adverteerders, voor staatscontrole of om de werkvloer te surveilleren. Met de derde rode draad, Performatieve Instructies, wordt het uitwisselen van informatie behandeld tussen gebruikers en ontwikkelaars via bugreports en foutmeldingen. Het festival omvat workshops en werkontmoetingen, performances, discussies, een tentoonstelling, onlinefilmprogramma en een radio-uitzending. Meer info via www.constantvzw.org/vj12.

K2ao vat dertig jaar W139 samen.

W139 noemt zichzelf ‘een ruimte voor continue productie en presentatie van hedendaagse kunst’. Sinds 1979 staat deze ruimte open voor ‘risico en experiment’. Volledig in die lijn wil de instelling haar dertigjarig bestaan vieren. Directeur Gijs Frieling nodigde K2ao (Klasse 2 aufbau organisation) uit om een installatie en een voorstelling over de geschiedenis van W139 te maken. K2ao is een collectief van jonge kunstenaars van de Akademie der Künste in München. Zij verlenen artistic research een nieuwe dimensie in hun uitgebreide gesamtkunstwerken met schilderkunst, opera, sculptuur, re-enactment, poëzie, activisme en toneel. In het voormalige kraakpand van W139 kwamen ontelbare kunstenaars aan bod, vonden honderden tentoonstellingen plaats, performances, televisieprogramma’s, lezingen… Vanuit de idee dat deze geschiedenis onmogelijk te vangen is in een overzicht, een terugblik, een boek of een documentaire, werd K2ao ingezet om een alternatief te ontwikkelen. Vijftien kunstenaars ploegden door het archief en interviewden alle voormalige directeuren en sommige oud bestuursleden. Zij plaatsten hun bevindingen in een context van historische utopieën en collectivistische idealen en presenteren W139 als een zwevend laboratorium, een bouwplaats in het woud, een Babelse toren van Tatlin waar in duizend tongen gesproken wordt. De tentoonstelling opende op vr 30 oktober. Op vr 27 en za 28 november houdt W139 een feest voor de dertigste verjaardag. Meer info op www.w139.nl.

Moralityproject van Witte de With krijgt apart webplatform.

Op 9 oktober ging bij Witte de With het langlopende project Morality van start. Onder deze noemer staat tot 31 juli 2010 een serie groepstentoonstellingen geprogrammeerd, een filmprogramma, een performancecyclus, een symposium en de uitgave van een boek. De educatieve dienst van Witte de With heeft er nu ook een webplatform aan toegevoegd dat de toegang tot het project moet faciliteren en het brede publiek moet betrekken in het debat. Via het platform kan iedereen inhoud aan het project toevoegen, onder de vorm van tekst of beeld, en reageren op andere bijdragen. Er zullen ook lezingen en workshops te volgen zijn. Met het langlopende project Morality wil Witte de With het veld van kunst en ethiek verkennen. Moraliteit wordt benaderd als een totaalconcept via de filter van verschillende kunstvormen. Meer info op www.wdw-morality.nl.

Eerste bijdrage uit Pierre Janssen legaat.

In 2008 ontving de Mondriaan Stichting een legaat van 125.000 € van de legendarische kunstpresentator Pierre Janssen. Het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem heeft als eerste een bijdrage gekregen voor de aankoop van Nummer twaalf van Guido van der Werve. Het museum ontvangt 22.100 €. Nummer twaalf is de afronding van een reeks genummerde films waaraan Guido van der Werve sinds het begin van zijn carrière heeft gewerkt. Dit werk zorgt samen met zijn vier andere films uit de collectie van het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem, voor een dieper inzicht in zijn oeuvre. De uitgesproken artistieke positie die Van der Werve inneemt, vindt internationaal steeds meer weerklank. Zijn werk heeft een romantische mentaliteit en past in een bredere beweging binnen de kunst van dit moment, waarbij als reactie op de onpersoonlijke, analytische deconstructie van de werkelijkheid van het afgelopen decennium, de blik juist meer naar binnen wordt gericht en het persoonlijke gevoelsleven van de kunstenaar wordt verbeeld. Voor Collectie Nederland is het belangrijk dat de meest uitgesproken Nederlandse representant van deze beweging goed vertegenwoordigd is in een museale collectie. Pierre Janssen, de eerste kunstverteller op de Nederlandse televisie, stimuleerde mensen op veel manieren om naar kunst te kijken. Het museum was voor hem bij uitstek de plaats om hun die kans te geven. Janssen liet de Mondriaan Stichting het legaat na voor het ondersteunen van museale aankopen van beeldende kunst uit de 20ste en 21ste eeuw die van groot belang zijn voor de Collectie Nederland.

ArtTube. Video's over kunst & design.

Museum Boijmans Van Beuningen lanceert als het eerste museum in Nederland een eigen videokanaal op internet (www.arttube.nl). ArtTube toont actuele en historische video’s over kunst en design. Naast video’s over kunstenaars, (de opbouw van) tentoonstellingen en de museumcollectie, toont ArtTube ook registraties van lezingen en verslagen van kunstevenementen in binnen- en buitenland. ArtTube fungeert eveneens als het geheugen van Museum Boijmans Van Beuningen. Zo laten polygoonbeelden het museum in de vorige eeuw herleven. Een greep uit de films die reeds te zien zijn: tien portretten van de genomineerden voor de Rotterdam designprijs 2009, de lezing van Pipilotti Rist, een remix van een film uit 1930 over de bouw van het museum en interviews met VIP-gasten van het museum. Naast dit platform ontwikkelt Museum Boijmans Van Beuningen nog twee andere websites: de website Collectie Online en de website voor specialisten ALMA (Afbeelding Linkt Met Artefact). In het voorjaar zal een groot deel van de collectie van het museum online worden ontsloten voor het publiek. In het najaar van 2010 wordt het mogelijk om via internet gebruiksvoorwerpen uit de collectie te linken aan schilderijen en prenten waarop dit object is afgebeeld. Elke video op ArtTube wordt dan gelinkt aan de collectiestukken op de website Collectie Online, aan objecten van ALMA en andere relevante informatie op internet. De websites vullen elkaar aan en voorzien zo het publiek van gedetailleerde informatie over de collectie en de tentoonstellingen.

NAi Uitgevers is voor vier jaar vaste uitgever Stedelijk Museum.

NAi Uitgevers brengt de komende vier jaar alle publicaties uit naar aanleiding van onder meer de collectie en de grotere tentoonstellingen van het Stedelijk Museum. De eerste publicatie die binnen deze nieuwe samenwerking verscheen, is het boek Fotografie in het Stedelijk. De geschiedenis van een collectie. In deze publicatie wordt de geschiedenis van deze unieke fotocollectie voor het eerst in kaart gebracht. In de aanloop tot de heropening van het Stedelijk verschijnt in 2010 de Publieksgids met daarin 200 hoogtepunten uit de collectie. Ook zal er een volumineuze publicatie verschijnen met essays over de collectie. Veertig schrijvers uit binnen- en buitenland, waaronder Carel Blotkamp, K. Schippers, Nancy Troy en Ann Goldstein, geven hierin een nieuwe visie op een van de collectieonderdelen van het Stedelijk. NAi Uitgevers bereidt samen met het Stedelijk ook de uitgebreide catalogus voor over het werk van de Amerikaanse kunstenaar Mike Kelley, aan wiens werk de openingstentoonstelling van het Stedelijk gewijd is.

Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2009.

Op vr 9 oktober reikte Koningin Beatrix in het Koninklijk Paleis te Amsterdam de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2009 uit. Vier jonge kunstenaars ontvangen daarbij ieder een aanmoedigingsprijs van 6000 €. De laureaten waren Marie Aly, Esiri Erheriene-Essi, Hans Hoekstra en Carin Yatsiv. De jury bestond dit jaar uit: Hanne Hagenaars, Stijn Huijts, Carla Klein, Ronald Ophuis, Gé-Karel van der Sterren, Lily van der Stokker, Barbara Visser en Wilma Sütö (voorzitter). Ze beoordeelde 2100 dia's van werken van 270 kunstenaars. De Koninklijke prijs is bedoeld als stimulans voor jong talent op het gebied van de schilderkunst. Koning Willem III stelde de prijs in 1871 in. Koningin Emma, Koningin Wilhelmina, Koningin Juliana en Koningin Beatrix hebben deze traditie tot op de dag van vandaag voortgezet.

Camera Austria-Award van de stad Graz gaat naar Sanja Iveković.

De Kroatische kunstenares Sanja Iveković ontvangt de prijs die de Oostenrijkse stad Graz in samenwerking met het fotografietijdschrift Camera Austria uitreikt aan een kunstenaar die in het veld van de fotografie werkzaam is. De jury stelde dat Sanja Iveković in haar werk aantoont hoe codes die geproduceerd en gestandaardiseerd worden in de visuele media, zich inslijpen in ons gezamenlijk sociaal gedrag. Iveković brengt fotografie terug tot haar basis om de, altijd genderspecifieke, machtsstructuren te visualiseren die het continue slingeren tussen ‘publiek’ en ‘privaat’ in het dagelijkse leven bepalen. De jury bestond uit Adam Budak (curator, Kunsthaus Graz), Silvia Eiblmayr (curator van de Oostenrijkse bijdrage aan de Biënnale van Venetië), Thomas Weski (curator en professor ‘Cultures of the Curatorial’ aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst, Leipzig), Christine Frisinghelli (Camera Austria). De Camera Austria-Award werd opgericht in 1989. Er is een geldbedrag van 14.500 € aan verbonden. Eerdere winnaars waren Nan Goldin (USA), Olivier Richon (CH/GB), Seiichi Furuya (Japan/Oostenrijk), David Goldblatt (Zuid-Afrika), Hans-Peter Feldmann (D), Allan Sekula (USA), Aglaia Konrad (België/Oostenrijk), Walid Raad (Libanon/USA) en Marika Asatiani (Georgia). Meer info www.camera-austria.at.

Benefiet kunstveiling bij Wiels.

Op wo 25 november organiseert Wiels, centrum voor hedendaagse kunst, een veiling om de afwerking van de renovatie alsook de socio-artistieke projecten te bekostigen. Volgende kunstenaars stellen werk ter beschikking: Saâdane Afif, Francis Alÿs, Nairy Baghramian, Marcel Berlanger, David Claerbout, Michel François, Ann Veronica Janssens, Gabriel Kuri, Moshekwa Langa, Paulina Olowska, Simon Starling, Luc Tuymans, Anne-Mie Van Kerckhoven, Kelley Walker. De werken worden in Wiels tentoongesteld van 19 tot en met 25 november, begeleid door een catalogus. Meer info www.wiels.org/auction.